Cách phòng ngừa và kiểm soát biến chứng tiểu đường

23 người đã xem

Bệnh đái tháo đường (hay còn gọi là bệnh tiểu đường) là bệnh rối loạn chuyển hóa chất đường trong cơ thể do tuyến tụy không tự sản xuất được insulin hoặc sản xuất đủ nhưng không hoạt động bình thường. Chất insulin là một loại kích thích tố, hormone có tác dụng hộ tống chất đường trong máu đi nuôi các tế bào. Khi vắng mặt chất này đường không thể chuyển tới các tế bào do đó phải thải qua đường nước tiểu gọi là bệnh tiểu đường.

Có 3 loại bệnh tiểu đường chính:

  • Đái tháo đường typ 1: Là dạng bệnh phụ thuộc thuốc tiêm insulin do tuyến tụy không thể sản xuất được insulin. Bệnh thường do yếu tố di truyền gây nên. Độ tuổi dưới 30 thường mắc căn bệnh này.
  •  Đái tháo đường typ 2: Không hoặc ít phụ thuộc vào insulin so với bệnh tiểu đường typ 1. Bên cạnh đó, loại bệnh này xảy ra phổ biến hơn do nguyên nhân béo phì, ít vận động. Người trên 40 tuổi thường mắc căn bệnh này.
  • Đái tháo đường thai kỳ: Xuất hiện ở phụ nữ mang thai từ tuần thứ 24-28 và sẽ tự khỏi sau khi sinh. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng đến cả mẹ và thai nhi.

Mức độ nguy hiểm của bệnh tiểu đường như thế nào?

phong-bien-chung-tieu-duong-1

Mức độ nguy hại của bệnh tiểu đường đối với cơ thể con người chính là do nó có thể dẫn đến một số chứng bệnh cùng phát sinh khác (biến chứng của bệnh tiểu đường): các tổn thương ở tim, thận, mắt, não, các chứng bệnh cùng phát sinh này thường làm cho người bệnh bị tàn phế, mất khả năng lao động và tử vong.

  • Trong số bệnh nhân tiểu đường, thì 70 – 80% người bị chết do biến chứng tim mạch và các triệu chứng kèm theo, số người bệnh tiểu đường mắc bệnh tim mạch và tử vong cao gấp 2 – 3 lần người thường, nữ bệnh nhân tiểu đường thường mắc tim mạch khá sớm và phát triển tương đối nhanh, các chuyên gia tiểu đường trong tổ chức y tế thế giới cho rằng, ngày nay tỷ lệ phát bệnh thận do tiểu đường đã tăng hơn trước nhiều.
  • Tài liệu điều tra cho thấy, trong số bệnh nhân tiểu đường dạng phụ thuộc insuline có đến 50% – 80% chết do nhiễm độc urea, còn tỷ lệ bị mù lòa do tiểu đường cao hơn người thường từ 10 – 23 lần, tỷ lệ hoại thư phải cắt cụt tay chân, cao hơn người thường 20 lần. Tỷ lệ người tử vong có nguyên nhân từ bệnh tiểu đường đứng hàng đầu chỉ thấp hơn bệnh tim mạch, mạch máu não và u bướu.

Làm sao để phòng biến chứng ở bệnh nhân tiểu đường?

Phòng ngừa biến chứng bệnh tiểu đường trước tiên cần kiểm soát tốt đường huyết. Ổn định đường huyết và giảm HbA1c là những mục tiêu quan trọng phòng ngừa biến chứng bệnh tiểu đường.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, HbA1c > 7% sẽ làm tăng nguy cơ mắc biến chứng tiểu đường trên tim, mắt, thận và thần kinh. Theo đó, tăng 1% HbA1c sẽ làm tăng 38% nguy cơ gặp biến chứng xơ vữa động mạch, đột quị, nhồi máu cơ tim; 40% biến chứng mắt, bệnh thận, thần kinh và tăng 38% nguy cơ tử vong.

Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), không có một mẫu số chung về ngưỡng đường huyết an toàn cho tất cả người bệnh. Tốt nhất, đường huyết nên đạt được trong khoảng:

  •  HbA1c < 7%
  • Đường huyết khi đói 3.9 – 7.2mmol/l (70 – 130mg/dl)
  • Đường huyết trước ăn < 7.2mmol/l
  • Đường huyết sau ăn 2h cao nhất nên < 10mmol/l (180mg/dl)

Các biện pháp giúp kiểm soát đường huyết:

  • Tuân thủ sử dụng thuốc điều trị:

    Tất cả người bệnh tiểu đường cần dùng thuốc theo khuyến cáo của bác sĩ, đảm bảo đúng về liều lượng và thời gian. Định kỳ 2 – 3 tháng/lần nên đến bệnh viện kiểm tra lại đường huyết, HbA1c để đánh giá sơ bộ kết quả điều trị.

phong bien chung tieu dương 2

  • Chế độ ăn có kiểm soát:

    Người bệnh tiểu đường nên ăn giảm carbonhydrat đơn giản (chất bột, đường) có trong gạo trắng, lúa mì, khoai tây, các loại đường mía, đường sữa… Ăn hạn chế muối, chất béo xấu (mỡ động vật, chất béo trans trong thực phẩm chế biến sẵn) chất đạm từ các loại thịt đỏ, trứng, sữa. Ưu tiên thực phẩm có nhiều chất xơ hòa tan (các loại rau củ có độ nhớt khi chế biến), sử dụng dưới dạng hấp, luộc thay vì chiên, rán nhiều lần. Nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày, xen lẫn các bữa phụ là hoa quả không làm tăng đường huyết như xoài, bưởi, cam, thanh long, dâu tây…

  • Tăng cường luyện tập thể dục:

    Tập thể dục thường xuyên có thể giúp làm giảm đường huyết hiệu quả, nhờ giảm đề kháng insulin. Ngoài ra, việc tập luyện hợp lý cũng có thể khiến người bệnh tiểu đường kiểm soát được cân nặng, làm giảm nguy cơ mắc các biến chứng trên tim, thần kinh…

phong-ngua-bien-chung-benh-tieu-duong-3

  • Hạn chế hoặc ngưng uống rượu:

    Rượu có thể ảnh hưởng tiêu cực hoặc tích cực đến việc kiểm soát đường huyết. Nếu sử dụng một lượng rượu nho vừa phải, có thể giúp phấn chấn tinh thần, đồng thời làm giảm đường huyết. Nhưng rượu nếu sử dụng nhiều, có thể khiến đường huyết tăng vọt. Mặt khác, rượu rất dễ gây tương tác với rất nhiều loại thuốc hạ đường huyết, thuốc tim mạch, hạ mỡ máu… làm giảm tác dụng của thuốc. Do đó, tốt nhất người bệnh tiểu đường nên giảm, hoặc ngưng sử dụng rượu.

Phát hiện sớm dấu hiệu biến chứng tiểu đường

  • Biến chứng tiểu đường thường bắt đầu phát triển trước khi bệnh được chẩn đoán (giai đoạn tiền tiểu đường). Có đến 50% người bệnh tại thời điểm được chẩn đoán đã bị biến chứng vi mạch (trên mắt, thận, thần kinh) và biến chứng mạch máu lớn.
  • Biến chứng tim mạch:

    65 – 70% người bệnh tiểu đường chết vì bệnh tim và đột qụi. So với người bình thường, người bệnh tiểu đường có nguy cơ bị biến chứng tim mạch gấp 2 – 4 lần. Thông thường, bạn sẽ khó nhận biết cho đến khi có một cơn nhồi máu cơ tim hoặc đột quị. Tổn thương mạch máu dưới chân có thể gây chuột rút, làm thay đổi màu sắc trên da và giảm cảm giác nhận biết nóng, lạnh.

  • Biến chứng mắt:

    Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầy gây giảm thị lực ở người lớn trong độ tuổi 20 – 74. Triệu chứng nhận biết sớm gồm: giảm hoặc mất thị lực, đau nhức hốc mắt, nhìn thấy đốm, chấm đen trước mắt, chảy nước mắt liên tục… Tốt nhất người bệnh tiểu đường tối thiểu 1 lần/năm đi gặp bác sĩ Nhãn khoa để được thăm khám mắt toàn diện.

  • Bệnh thận do tiểu đường:

    50% số người suy thận trên thế giới mắc bệnh tiểu đường. Không có dấu hiệu nhận biết bệnh thận giai đoạn đầu, ngoại trừ đi xét nghiệm nước tiểu, bác sĩ sẽ phát hiện có một lượng mỏ microalbumin niệu. Khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như ngứa da, phù, nước tiểu sủi bọt, có màu hồng… thì thận đã bị suy yếu nghiêm trọng.

  • Tổn thương thần kinh:

    60 – 70% người bệnh tiểu đường bị tổn thương thần kinh gây cảm giác tê bì, châm chích, đau bỏng rát, chậm tiêu hóa, rối loạn cương dương ở nam giới hoặc hội chứng ống cổ tay. Những người bị tiểu đường phải đoạn chi thường là hậu quả khi bị biến chứng thần kinh, kết hợp cùng biến chứng nhiễm trùng.

hotline muângy

Ý kiến của bạn

X