Phòng ngừa biến chứng mạch máu lớn ở bệnh nhân đái tháo đường

18 người đã xem

Biến chứng mạch máu lớn của bệnh đái tháo đường chính là tình trạng xơ vữa động mạch kèm với các hậu quả của nó, thực chất đó cũng là các biến chứng tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường.

phong-bien-chung-mach-mau-lon-1

  • Xơ vữa động mạch được cho là kết hợp tình trạng viêm và tổn thương ở lớp nội mạc mạch máu, các tiểu phân mỡ xấu LDL-c bị oxid hóa sẽ thấm nhập vào thành mạch máu, kích hoạt sự thâm nhập tế bào viêm và tăng sinh lớp cơ trơn ở thành mạch, tích tụ collagen, tạo nên mảng xơ vữa giàu lipid với phần trên là các sợi fibrin. Mối liên quan giữa bệnh ĐTĐ và xơ vữa động mạch chưa được hoàn toàn hiểu rõ. ĐTĐ làm gia tăng tính kết dính ở thành mạch máu, các tiểu cầu dễ tích tụ lại ở vùng mạch máu đã bị tổn thương, các sợi fibrin cũng tồn tại lâu hơn ở bệnh ĐTĐ, do đó người ĐTĐ có nguy cơ bị xơ vữa động mạch nhiều hơn người không bị ĐTĐ, và bệnh nhân ĐTĐ bị xơ vữa động mạch ở lứa tuổi sớm hơn so với người không bị ĐTĐ.
  • Bệnh nhân ĐTĐ type 1 lúc mới chẩn đoán, chưa có các biến chứng mạn tính. Bệnh nhân ĐTĐ type 2 thường có các rối loạn chuyển hóa khác cùng với tăng glucose huyết như béo bụng, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu. Các tình trạng đều góp phần gây xơ vữa động mạch. Tuy nhiên bản thân bệnh ĐTĐ cũng là nguy cơ của xơ vữa động mạch. Phụ nữ bị ĐTĐ có nguy cơ bị bệnh mạch vành cao hơn nam giới. Nguyên nhân tử vong hàng đầu ở bệnh nhân ĐTĐ là do bệnh tim mạch và đây cũng là nguyên nhân gây tốn kém nhiều nhất.

Những dấu hiệu lâm sàng nào báo động có biến cố tim mạch?

Nhồi máu cơ tim ở bệnh nhân ĐTĐ có thể không có triệu chứng đau điển hình, bệnh nhân cần đến khám bệnh khi có một số triệu chứng gợi ý: mệt, khó thở khi gắng sức (leo thang), chóng mặt, yếu một phần cơ thể, không cầm được các vật dụng hàng ngày (như đánh rơi bát, đũa khi ăn cơm) …Bệnh nhân bị giảm lượng máu đến chân có thể đau bắp chân khi đi bộ một quãng đường, ngồi nghỉ bớt đau, sau đó đi lại một quãng đường tương tự lại đau trở lại. Biến cố tim mạch gây tử vong cao, do đó khi cảm thấy có triệu chứng bất thường bệnh nhân nên đến khám ngay bác sĩ chuyên khoa.

Phòng ngừa biến chứng mạch máu lớn ở bệnh nhân đái tháo đường

  • Phát hiện sớm ĐTĐ và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác.
  • Thay đổi lối sống: Ổn định cân nặng và vòng bụng, mục tiêu đạt chỉ số khối cơ thể BMI = 18,5- 23, vòng bụng nam < 90 cm, nữ < 80 cm; hoạt động thể lực, thể dục 30- 45p/ ngày; ngưng thuốc lá; không uống rượu hoặc uống rượu vừa phải. Giảm cân, tăng vận động (tối thiểu 30 phút/ngày), thay đổi khẩu phần ăn, ngưng thuốc lá, không uống rượu hoặc uống vừa phải. Các biện pháp này cần được thực hiện thường xuyên. Chăm sóc có hiểu biết bao gồm khảo sát các bệnh phối hợp như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và đo albumine niệu vi lượng.
  • Chăm sóc có hiểu biết: Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ : tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, albumin niệu vi lượng, đo ABI định kỳ 3- 6 tháng, đo độ dày nội mạc động mạch cảnh mỗi 6 tháng.
  • Kiểm soát tốt đường huyết, định lượng HbA1C mỗi 3 tháng: Kiểm soát tốt đường huyết giúp giảm biến chứng vi mạch và biến chứng mạch máu lớn. Tương quan giữa tăng đường máu với biến chứng mạch máu lớn không rõ ràng như tương quan đường máu với biến chứng vi mạch.phong-bien-chung-mach-mau-lon-2 

     

    Trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2, nếu HbA1c giảm 1%, giúp giảm 14% NMCT và tử vong vì bất kỳ nguyên nhân nào.

  • Điểu trị rối loạn lipid máu: Bệnh nhân ĐTĐ týp 2 thường do đề kháng insulin. Từ đề kháng insulin dẫn đến rối loạn lipid máu trên bệnh nhân ĐTĐ: tăng triglyceride, giảm HDL-C, tăng LDL nhỏ đậm đặc. Các yếu tố này làm gia tăng xơ vữa động mạch. Điều trị rối loạn lipid máu trên bệnh nhân ĐTĐ bao gồm: Thay đổi lối sống: giảm cân, vận động, thay đổi khẩu phần ăn; kiểm soát chặt đường huyết; điều trị bằng thuốc: statins, fibrates, nicotinic acide.
  • Điều trị bệnh tăng huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường: Mục tiêu điều trị tăng huyết áp ở bệnh nhân ĐTĐ là đưa mức huyết áp xuống dưới 130/80 mmHg. Điều trị tăng huyết áp là 1 trong 4 điều trị thiết yếu để ngăn ngừa xơ vữa động mạch và biến cố động mạch vành ở bệnh nhân ĐTĐ
Nguyên tắc điều trị đái tháo đường

Nguyên tắc điều trị đái tháo đường

hotline muângy

Ý kiến của bạn

X